15 nov Jaar in, jaar uit

Iedereen heeft zijn eigen aanpak

Het kweekseizoen moet nog beginnen en men heeft het nu al over de opleiding van de jonge duiven.

De één wil in april al met korte verenigingstrainingen beginnen, terwijl een ander het weer op een heel andere manier aanpakt.

Willem de Bruijn is bijvoorbeeld voorstander van zo vroeg mogelijk starten met opleren en de jongen zo vaak mogelijk naar een bepaalde afstand brengen voordat hij verder gaat. Volgens hemzelf verliest hij amper jongen en speelt hij bovendien elk jaar top met de jongen.

Zo kan ik in mijn eigen speelgebied vaak ruim van tevoren al voorspellen wie er met de jongen goed gaat spelen en wie er na een paar vluchten afhaakt. Die liefhebbers doen namelijk jaar in jaar uit hetzelfde.

Waarom zou ik mijn systeem veranderen?

Op eigen hok heb ik alles al geprobeerd: vroeg starten met opleren, de duiven één voor één lossen, ze alle richtingen uitbrengen, noem maar op.

Eén ding is in al die jaren echter nooit veranderd. Zolang ik duiven heb, en dat kan men navragen in iedere vereniging waar ik gespeeld heb, doe ik nooit mee aan africhtingen van de vereniging. In mijn ogen zijn dat vooral potentiële besmettingsmomenten waar je weinig mee opschiet.

De jongen worden hier opgeleerd zodra ze goed rondvliegen. Dat stimuleer ik zelf door ze naar buiten te jagen wanneer de tijd daar rijp voor is en er ongeveer twee weken voor de start van het opleren met de vlag onder te slaan.

Zo speel ik al meer dan dertig jaar mee bij de beste liefhebbers van Brabant met de jonge duiven, vaak vanaf de eerste tot en met de laatste vlucht. Waarom zou ik mijn systeem dan veranderen?

Bij het opleren hanteer ik grote stappen: 5, 10, 15, 20, 25 en uiteindelijk 30 kilometer. Iedere keer dus vijf kilometer verder. Mijn buurman brengt ze weg, dus dat kun je hem gerust vragen. Verder dan 30 kilometer komen ze echter niet. Vanuit daar gaan ze rechtstreeks naar de eerste prijsvlucht, of die nu 100 of 175 kilometer bedraagt. Daar lig ik niet wakker van.

Opleren tussen de vluchten door is de eerste vijf vluchten niet aan mij besteed. Daarna rijden we op woensdag nog wel eens naar 30 kilometer.

De mand leert meer dan de liefhebber

Voor mijn gevoel kun je een duif niet slimmer maken als ze dom geboren is. Wanneer duiven het een paar keer moeilijk krijgen, leren ze zichzelf vanzelf oriënteren.

Het ene jaar raak je er nu eenmaal meer kwijt dan het andere, maar dat komt ook doordat je het ene jaar nu eenmaal een betere lichting kweekt dan het andere.

Ik start met de duiven die er na het opleren nog zijn. Hoeveel dat er zijn, boeit mij niet. Maar zodra de NPO-vluchten beginnen, selecteer ik alles eruit waar ik geen vertrouwen meer in heb. Dat zijn meestal de duiven die vermoeid thuiskomen of meerdere keren pas de volgende dag arriveren.

Dan gaat alles in één hok. Ik heb twee hokken die ik allebei met een schuifdeur in vier delen kan opdelen, maar na een vlucht of vijf gaat alles bij elkaar en staat het andere hok leeg.

Hier draait het al dertig jaar om de best presterende jongen. Sommige trekken dat door als jaarling en een enkele nog langer, maar de gewone prijsvlieger blijft hier meestal een gewone prijsvlieger.

Dat is mijn manier van spelen. Bij veel liefhebbers komen de jongen als jong niet goed en als jaarling juist wel. Dan houd je naar mijn gevoel te gemakkelijk te veel duiven de winter door, en dat wil ik niet.

Met 140 jongen starten, met 110 eindigen en vervolgens meer dan de helft op gevoel verwijderen gebeurt hier niet. Alles wat na de laatste vlucht nog aanwezig is, heeft meestal goed genoeg voldaan om te mogen blijven.

Vaccineren op tijd voorkomt problemen

Een fout die veel liefhebbers maken, is uit alles kweken en te laat starten met vaccineren.

Na een pokkenvaccinatie krijgen de jongen bijvoorbeeld vaak af te rekenen met adeno. Vaccineer je te dicht op de vluchten, dan loop je tegen zulke problemen aan en kun je niet beginnen met opleren. Persoonlijk zou ik daar pas twee tot drie weken na volledig herstel weer mee starten.

Voor de rest geloof ik niet zo sterk in allerlei ziekteverhalen bij jonge duiven. Ornithose zie je vaak op slecht verluchte of overbevolkte hokken, of bij stammen die zijn verzwakt door veelvuldig medicijngebruik.

Verder zijn er gewoon de vaccinaties:

• bij het spenen de PMV/Rota-enting;
• drie à vier weken later de PMV-enting en de pokkenenting gelijktijdig;
• vervolgens een maand voor de eerste prijsvlucht de paratyfusenting.

Meer vaccinaties zijn naar mijn mening niet nodig. Ook daarin kun je doorslaan.

Verder horen er geen luizen op duiven thuis, niet bij jongen, vliegers of kwekers. Daarom controleer ik ze regelmatig door ze tegen het licht te houden.

De jongen krijgen overigens wel een trichotablet bij het spenen. Dat is meteen ook de enige keer, tenzij er tijdens de controle enkele weken voor de vluchten toch iets wordt gevonden.

In de bekende gele druppels heb ik inmiddels mijn vertrouwen verloren. Ik heb te veel liefhebbers gesproken die ze wekelijks gebruikten en waarbij tijdens controles alsnog tricho werd vastgesteld.

Waar ik tijdens het vliegseizoen wél een groot voorstander van ben, zijn vitamine C-bruistabletten. Die krijgen de duiven bij thuiskomst van een vlucht en daarnaast op woensdag in het drinkwater.

14 nov Klaar voor de kweek

De laatste voorbereidingen

Op PIPA verschijnen vanaf maandag nog een negental duiven. Het gaat om geruide zomerjongen uit de beste kwekers, stuk voor stuk perfect gebouwd.

Momenteel zitten er nog ongeveer honderd duiven: kwekers en vliegers samen. Dat is meer dan genoeg voor mij. Als ik na een vlucht of vijf nog twaalf duiven voor de dagfond en achttien voor de midfond over heb, kan ik daar perfect mee uit de voeten.

De kweekduiven zijn er klaar voor. De conditie is goed genoeg om ze binnenkort samen te zetten. Voedsterkoppels heb ik niet meer; van alles wat er zit, wordt ook daadwerkelijk gekweekt.

Eenvoudige verzorging werkt het best

Wat me opvalt, is dat de duiven in deze periode verzot zijn op de roodsteen uit de mineralenemmer. Je ziet de mest soms zelfs kleuren van de roodsteen. Slecht zal het dus wel niet zijn.

De duiven worden hier eenmaal daags gevoerd totdat er jongen in de schotels liggen. Daarna wordt er driemaal per dag gevoerd, met als motto dat alles netjes opgegeten moet worden.

Bij de eerste voerbeurt gaat er Origanum Red over het voer, tweemaal per week aangevuld met Prestavit en eenmaal per week met het roze poeder van Mariën.

De middagvoeding bestaat uit de Champions-/NPO-mix waaraan een deel van het mengsel uit de mineralenemmer wordt toegevoegd. De avondvoeding bestaat uitsluitend uit de Champions-/NPO-mix.

Ik probeer het verder zo simpel mogelijk te houden.

Broedschotels en nestmateriaal

De broedschotels zijn inmiddels ingepakt met oude kranten. Eigenlijk wilde ik geen nestmatjes meer gebruiken, omdat die volledig kapotgaan en flink pluizen, waardoor er altijd vezels aan de poten van de duiven blijven hangen.

Maar clubgenoot Jan de Werd vertelde me over Duitse nestmatjes die nauwelijks pluizen. Dat wil ik binnenkort eens uitproberen.

Mijn huidige idee is een broedschotel die wordt ingepakt met oude kranten. Het binnenste van een voerzak zou eventueel ook kunnen. Daarin komt dan zo’n nestmatje, samen met een stenen pikpotje schelpenzand waar de Stopmite van Comed doorheen gemengd wordt.

Verder gebruik ik geen nestmateriaal meer zoals stro of tabaksstelen.

10 nov Bouwen aan 2027

Vooruitdenken naar het nieuwe seizoen

Normaal gezien gaan we de duiven binnenkort weer bijeen zetten. Iedereen doet dat op zijn eigen manier. Hier gaat daar altijd een voorbereiding aan vooraf. Vanaf aankomend weekend worden de duiven bijgelicht tot 14 uur per dag, en dat blijft zo totdat er in de natuur ook weer 14 uur licht is.

Daarnaast gaan de duiven komend weekend op de bakken en gaan de doffers voor de boxen in de boxen. Vervolgens heb ik de keuze om ze eind november bijeen te zetten, al zal dat afhangen van het weer en van de conditie van zowel de duiven als de liefhebber.

Bij mezelf zijn de jongen uit de eerste ronde vaak niet de beste, daarom laat ik die gewoon door de ouders grootbrengen. Bij de tweede leg zitten vaak de betere jongen, zo is hier gebleken. De duiven zijn dan langer gekoppeld en we zitten bovendien al in februari wanneer die jongen geboren worden.

Kweken volgens een vast systeem

De tweede leg wordt hier onder de vliegduiven geschoven, die ergens begin januari gekoppeld worden. Daarna worden de kwekers opnieuw gekoppeld.

De beste koppels uit die derde leg worden vervolgens onder de kweekkoppels geschoven, waarvan ik slechts twee rondes wil. Zo heb ik van de beste duiven uiteindelijk vier rondes om mee te spelen, bovendien met twee verschillende partners.

De selectie begint hier al in het nest. Jongen die later uitkomen en daardoor niet gelijktijdig geringd kunnen worden, gaan eruit. Alleen wanneer er nachtvorst zit en de kwekers direct vast op het eerste ei gaan broeden, maak ik soms een uitzondering.

Natuurlijk zou ik de eitjes kunnen rapen, maar dat is net als met pennen trekken: ik ben daar te gemakkelijk in. Ik zie er simpelweg de meerwaarde niet van in om die eitjes meerdere keren per dag handmatig te draaien. Noem het gemakzucht, maar ik moet wel de zin van iets inzien.

De mand blijft de beste selecteur

Dat geldt overigens ook voor het vroeg opleren of het één voor één lossen van jonge duiven. Vroeger heb ik dat allemaal gedaan, maar voor al dat extra werk zag ik uiteindelijk weinig meerwaarde.

Een dommerik kun je, simpel gezegd, niet slimmer maken.

Ook dit jaar kwamen de jongen weer als vanouds met een heel eenvoudig systeem van opleren. Tussen de vluchten door rij ik nauwelijks met ze weg; alleen voor de NPO-vluchten doe ik dat nog.

Terug naar de kweek: bij het spenen worden de jongen opnieuw in de hand genomen. De jongen die mij dan niet aanstaan, gaan er ook uit. Ik wil geen jongen meer op het hok waar ik zelf niet volledig achter sta.

Het spreekt vanzelf dat jongen die ziek worden ook geen kans meer maken om aangehouden te worden. Het is al moeilijk genoeg om succesvol te zijn met perfect gezonde duiven, laat staan met kwakkelende duiven.

En voor degenen die dat allemaal overleven, blijft uiteindelijk de mand de beste selecteur.

05 nov Even de vleugels strekken

Beweging houdt duiven fit

Beweging is goed voor mens en dier. Vroeger was ik er ook voor om de duiven in de winter vast te houden, al was dat vaak uit gemakzucht. Nu mogen ze, zoals gezegd, bijna elke dag even vliegen. Uitgevlogen is dan ook direct naar binnen. Duiven laten slenteren op het dak is vragen om roofvogels. Op deze manier blijven ze fit en behouden ze hun opgebouwde spierkracht.

Dat verschil in spiermassa kun je overigens goed voelen wanneer je de vliegduiven in de hand neemt en vergelijkt met kwekers die niet loskomen. Alle duiven, zowel vlieg- als kweekduiven, zitten dag en nacht wel achter een gaasfront. Dat afharden doe ik al jaren.

Duiven die hier niet tegen kunnen, worden verwijderd. Onlangs nog een zomerjong en een oude duivin; ze snotterden een beetje en dan is het hier vertrekken. Ik ga zelden met individuele duiven naar een dierenarts. Ik ben zelf de geneesheer en wat niet gezond blijft, kan vertrekken.

In het najaar en de winter komen de duiven niet met andere duiven in contact, dus mogen ze eigenlijk niet ziek worden. Worden ze wel ziek in of vlak na de rui en krijgen ze zware tricho of difterie, dan is paratyfus vaak de onderliggende oorzaak.

Voeding en conditie

Ik heb ook een hekel aan vette duiven. Soms krijg je ze ergens in handen wanneer je op bezoek bent. Sommige lijken wel echte kiloknallers. Met zulke duiven beginnen kweken is wat mij betreft al gelijk met achterstand vertrekken.

Duiven worden niet vet van voer, maar van te veel voer. Geef ze maar onbeperkt gerst en ze wegen uiteindelijk ook twee kilo per stuk. Gerst krijgen ze hier nooit. Ik maak dagelijks een mengsel van drie delen Championsmix, één deel NPO-mix en één deel uit de mineralenemmer. Daar gaat een soeplepel Origanum Red overheen, tweemaal per week Prestavit, eenmaal per week het roze poeder van Mariën en dagelijks een halve schep gemengde grit.

Dat meng ik goed door elkaar en daarvan krijgen ze eenmaal daags een stenen pikpot per tien duiven. Dat is ruim voldoende om perfect door de rui te komen en mooi op gewicht te blijven. Alleen wanneer het echt vriest, krijgen ze iets meer.

Een slechte pen die een duif heeft gezet na een verwonding kun je, wanneer de rui ver gevorderd is, gerust trekken. Meestal komt die dan netjes terug. Een slechte broekpen hoef je echter niet te trekken. Zulke duiven hebben vaak boven hun kunnen gevlogen en die broekpen blijft meestal ieder jaar opnieuw slecht terugkomen.

Niet iedere duif is geschikt voor alles

Elke duif kan in principe de dagfond aan. Dat is een kwestie van training en voeding. Maar dat wil nog niet zeggen dat iedere duif ook geschikt is voor die afstanden. De meeste blijven uiteindelijk gewoon achter of zetten in het najaar, na een zware vlucht, een slechte broekpen.

Zelf zie ik graag een mooie, goed in de hand liggende duif met een zachte pluim en stevige, bijna gesloten stuitbeentjes. Ik hou niet van die extreem korte borstbenen. Maar ook dat alles samen wil nog niet zeggen dat je automatisch met een goede duif te maken hebt.

Een duif moet beschikken over een sterk genetisch pakket, met kwaliteit in ouders, grootouders en overgrootouders. En zelfs dan zitten er nog altijd meer tussen die het niet kunnen dan die het wel kunnen.

Zo heb ik al heel wat goed gebouwde zomerjongen uit topkoppels gehad die later erg goed bleken te kweken. Maar ik heb ook genoeg uitstekend presterende vliegers gehad die zelf nauwelijks iets voortbrachten. Sommige daarvan deden dat vervolgens weer wel in de tweede generatie.

Een duif moet bij het soort passen

Van vrienden kreeg ik in het verleden regelmatig goedbedoeld duiven uit hun allerbeste kwekers. Sommige ervan gaf ik korte tijd later alweer terug, terwijl er niet eens mee gekweekt was.

Wanneer zulke duiven direct opvallen tussen de eigen stamduiven, dan passen ze daar vaak simpelweg niet tussen. In dat geval kun je jezelf beter de moeite besparen om ermee verder te gaan. In veel gevallen wordt het niets en heb je uiteindelijk ook niets meer van de eigen duif die je ertegen had gezet.

31 okt Toekomstbestendig

Plannen maken voor 2027

Iedereen zou plannen moeten smeden voor het nieuwe seizoen, want dat houdt je fanatiek. Als je het allemaal wel gelooft in de duivensport, dan wordt 2027 zeker geen succes.

In afdeling Zuidwest zou men gaan evalueren en dat is inmiddels ook gebeurd. Persoonlijk denk ik echter dat uiteindelijk alles bij het oude blijft.

Een Oost- en Westuitslag als oplossing?

In het kader van meedenken zou het misschien beter zijn om de spelvreugde bij veel liefhebbers te vergroten door een Oost- en Westuitslag te maken. Zoiets stelt voor Compuclub weinig voor en lost het veel te brede spel eenvoudig op. Dat kan gewoon een papieren uitslag zijn, maar dan ben je veel minder afhankelijk van de windinvloeden, zoals dit jaar wel duidelijk is gebleken.

Men kan daarbij gewoon vanuit dezelfde losplaats en op hetzelfde tijdstip lossen, maar de oostelijk gelegen hokken (Brabant 2000 en de Hoekse Waard) krijgen dan een aparte uitslag ten opzichte van de westelijk gelegen hokken (Zeeland en Goeree-Overflakkee). Natuurlijk blijft daarnaast ook de gezamenlijke uitslag bestaan, zoals we die dit jaar kenden.

Nu knipt men de vlieggebieden op in A en B, wat tot nog meer versnippering leidt en waar je verder weinig mee kunt. Zou men het doen zoals ik het voor ogen heb, dan krijg je een mooi aantal duiven in zowel de Oost- als de Westuitslag en heb je daar als organisatie niet eens een apart bestuur voor nodig. Het is immers, net als de huidige A- en B-uitslagen, gewoon een papieren uitslag. Het verschil is dat je speelt tegen een veel groter aantal duiven, wat de waarde van de uitslag en de aantrekkelijkheid van de sport alleen maar vergroot.

Windinvloed eerlijker verdelen

Nu kun je in Geel de 1e winnen met de wind tegen en toch niet eens bij de eerste honderd van afdeling Zuidwest staan. Met een gesplitste Oost- en Westuitslag kun je ondanks een ongunstige wind toch nog vooraan spelen tegen een groot aantal duiven.

In mijn ogen noem je zoiets de duivensport toekomstbestendig houden.

Dit jaar zagen we een wat meer oostelijke wind in het voorjaar en de zomer. Daardoor bleef de trek van de duiven meer vanuit het westen komen, waardoor de westelijk gelegen hokken duidelijk de beste waren.

Leren van het verleden

Toch vraag ik me wel eens af hoe men gaat reageren wanneer we weer eens een echte Hollandse lente en zomer krijgen, met hoofdzakelijk westenwind en een trek vanuit het oosten. De wat oudere liefhebbers onder ons weten uit de tijd van het vroegere ZNB precies waar ik het over heb.